Η αναγκαιότητα της ανοιχτής διαβούλευσης για την ενεργειακή μετάβαση των ελληνικών νησιών

Η αναγκαιότητα της ανοιχτής διαβούλευσης για την ενεργειακή μετάβαση των ελληνικών νησιών

Πρόσφατα είδαν το φως της δημοσιότητας πληροφορίες ότι «….η ολομέλεια της Αρχής αποφάσισε όλα τα νησιά να διασυνδεθούν ηλεκτρικά με το ηπειρωτικό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. …». Χωρίς βέβαια να είναι σαφές εάν το δημοσίευμα αναφέρεται σε απόφαση ή σχέδιο της ελληνικής Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), η ΡΑΕ φέρεται να προτείνει την ηλεκτρική διασύνδεση όλων (σχεδόν) των νησιών του Αιγαίου με την ηπειρωτική χώρα έως το 2030 με την εκτίμηση ότι για το σκοπό αυτό θα απαιτηθεί μια επένδυση τριών δισεκατομμυρίων ευρώ!

Είναι προφανές ότι η πληροφορία αυτή φέρνει στην επικαιρότητα το σημαντικό θέμα της ενεργειακής μετάβασης στη χώρα μας και μάλιστα στην ευαίσθητη νησιωτική περιοχή του Αιγαίου.

Η ανάγκη για την αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στο εθνικό ενεργειακό μείγμα με ταυτόχρονη υιοθέτηση των αρχών της κατανεμημένης-αποκεντρωμένης, διάσπαρτης και δημοκρατικοποιημένης παραγωγής, διανομής και κατανάλωσης της ενέργειας (decentralised, distributed, democratic) όπως διαμορφώνονται και από τις οδηγίες-αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΑΠΕ, Εξοικονόμηση και Διακυβέρνηση), επιβάλλουν βέβαια μια ευρύτερη συζήτηση με όλους τους ενδιαφερόμενους της ελληνικής κοινωνίας πριν την επιλογή τελικών σεναρίων. Είναι συνεπώς κατάλληλη η χρονική στιγμή για τη συμμετοχική διαβούλευση τόσο των ειδικών επιστημόνων, των υπευθύνων της Πολιτείας, των επιχειρηματικών φορέων που δρουν στο πεδίο της ενέργειας αλλά και ειδικότερα των πολιτών και των κοινωνικών φορέων που τους εκπροσωπούν. Η διαβούλευση από το στάδιο του σχεδιασμού των σεναρίων ενεργειακής υποστήριξης και ασφάλειας των νησιών είναι απαραίτητη για την επιτυχή διαμόρφωση ρεαλιστικών σχεδίων που με τη μεγαλύτερη δυνατή αποδοχή και εμπλουτισμένα από τις εμπειρίες των ειδικών του τομέα θα αποδώσουν τόσο σε οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος όσο και στη μείωση του χρόνου υλοποίησής τους. Η απαραίτητη αυτή διαβούλευση με ευθύνη της ΡΑΕ και σύμφωνα με το ρόλο της ως ανεξάρτητης αρχής, θα τονίσει στην ελληνική κοινωνία την αξία της εφαρμογής της Υπεύθυνης Επιστήμης και της Δικαίας Διοίκησης (Responsible Science and Just Governance).

Έχοντας ασχοληθεί ερευνητικά και επιστημονικά με το θέμα των αυτόνομων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής των ελληνικών νησιών για περισσότερα από τριάντα χρόνια, με σειρά επιστημονικών-ερευνητικών δημοσιεύσεων σε έγκριτα διεθνή περιοδικά και καθιερωμένα επιστημονικά συνέδρια αλλά και σε μεγάλα ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα (π.χ. Horizon 2020, Med-Interreg, κ.λπ.) θα ήθελα να παραθέσω μια διαφορετική, περισσότερο ρεαλιστική κατά την άποψή μου, πρόταση για το συγκεκριμένο θέμα, κάτι που πιθανόν να ενδιαφέρει να κάνουν και άλλοι συνάδελφοι ή ακόμα και άλλοι φορείς. Ας δούμε λοιπόν αρχικά τα δεδομένα του προβλήματος:

A) Είναι γνωστό ότι στο ελληνικό Αρχιπέλαγος λειτουργούν σήμερα περίπου 30 ΑΣΠ (Αυτόνομοι Σταθμοί Παραγωγής) και ΤΣΠ (Τοπικοί Σταθμοί Παραγωγής) κάθε μεγέθους, δηλαδή σταθμοί εγκατεστημένης ηλεκτρικής ισχύος ορισμένων εκατοντάδων kW (π.χ. Αγαθονήσι, Αντικύθηρα, Άγιος Ευστράτιος) έως και της τάξεως των 100MW (Κως, Λέσβος, κ.λπ.). Οι συγκεκριμένοι ΑΣΠ/ΤΣΠ λειτουργούν με παράγωγα του πετρελαίου, εμφανίζουν υψηλό λειτουργικό κόστος (έως και 1000 ευρώ/MWh), έχουν συχνά προβλήματα αξιοπιστίας που σχετίζονται με τα ασθενή δίκτυα τα οποία υποστηρίζουν, επιβαρύνουν ποικιλοτρόπως το περιβάλλον και ταυτόχρονα αποτελούν εμπόδιο στη διευρυμένη αξιοποίηση των ΑΠΕ (Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας), αφενός λόγω της περιορισμένης κατά κανόνα ευελιξίας του στόλου των θερμικών μονάδων που τους συγκροτούν, αφετέρου λόγω προβλημάτων ευστάθειας των τοπικών δικτύων.

Β) Η τεχνολογία υποθαλάσσιας διασύνδεσης ηλεκτρικών δικτύων έχει αναπτυχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθώς και πολλές άλλες ανάλογες τεχνολογίες όπως για παράδειγμα η αποθήκευση ενέργειας, η τεχνολογία των αιολικών μηχανών, των φωτοβολταϊκών πλαισίων αλλά και των έξυπνων δικτύων, αλλά δεν έχει ακόμα δοκιμαστεί με την αναμενόμενη επιτυχία στις ιδιαίτερες συνθήκες των ελληνικών θαλασσών, ούτε και έχουν απαντηθεί με πειστικό τρόπο οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των υποθαλάσσιων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης αλλά και των απαραίτητων συνοδών έργων.

Γ) Επιπλέον, ακόμα και με την αναμενόμενη εξέλιξη των υποθαλάσσιων ηλεκτρικών δικτύων, το κόστος παραμένει ιδιαίτερα υψηλό (ξεπερνώντας ακόμα και το ένα εκατομμύριο ευρώ ανά χιλιόμετρο), ενώ οι προβλέψεις για συνολικό κόστος διασύνδεσης των νησιών μας το 2030 ίσο με τρία δισεκατομμύρια ευρώ είναι ίσως αισιόδοξες ακόμα και αν το τελευταίο εκφράζεται σε παρούσες αξίες (του 2019) με επιτόκιο αναγωγής μεγαλύτερο το 10%, πιθανά αγνοώντας και τα απαραίτητα συνοδευτικά έργα.

Στο σημείο λοιπόν αυτό και με γνώμονα την αυξημένη ενεργειακή ασφάλεια των νησιών μας αλλά με όρους αειφόρου ανάπτυξης, είναι επιτακτικό από την πλευρά της ΡΑΕ αφενός να θέσει στη διάθεση των ενδιαφερομένων τις μελέτες που εκπόνησαν τα στελέχη του ΕΜΠ και οδήγησαν στη συγκεκριμένη επιλογή και αφετέρου να τεθεί άμεσα το θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης των νησιών μας σε ανοιχτή διαβούλευση, ώστε να διατυπωθούν οι απόψεις όλων των εμπλεκόμενων φορέων/προσώπων και να δοθεί η ευκαιρία να απαντηθούν μια σειρά από σημαντικά ερωτήματα.

Δρ Ι.Κ. Καλδέλλης

Καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Εργαστήριο Ήπιων Μορφών Ενέργειας & Προστασίας Περιβάλλοντος
Associate Editor of Renewable Energy journal (IF=5.5)
Επιστημονικός Υπεύθυνος Tilos-Horizon 2020

Κατασκευή φωτοβολταϊκού πάρκου με την αξιοπιστία της ENERGY 4YOU

Building Green Open Space 2019
B2Green
By B2Green.gr 10:44, 23/08/2019

Thermal Drones
NanoDomi
Kostal Solar
12th International Scientific Conference on Energy and Climate Change
ΟΙΚΟΔΟΜΗ EXPO 2019
14o ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ & ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ»
B2Green.gr Εγγραφή Newsletter

Επίσημοι Υποστηρικτές Των:

Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών
Ashrae Hellenic Chapter
Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου
Association of Energy Engineers - Ελληνικό Παράρτημα
Institute of Zero Energy Buildings
Πανελλήνιος Σύλλογος Πιστοποιημένων Ενεργειακών Επιθεωρητών - ΠΣΥΠΕΝΕΠ
Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εταιριών Μόνωσης - ΠΣΕΜ
Ένωση Βιομηχανιών Ηλιακής Ενέργειας - ΕΒΗΕ
Πανελλήνιος Σύνδεσμος Διογκωμένης Πολυστερίνης - ΠΑ.ΣΥ.ΔΙ.Π.
Πανελλήνια Ομοσπονδία Εμπόρων & Βιοτεχνών Υαλοπινάκων - ΠΟΕΒΥ
Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Αλουμινίου - ΣΕΚΑ
Πανελλήνιος Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Προστασίας Περιβάλλοντος - ΠΑΣΕΠΠΕ
ΠΟΒΑΣ
ΚΑΠΕ EnergyHUBforALL