Η αχρονικότητα στα δημόσια έργα και τις προμήθειες

Η αχρονικότητα στα δημόσια έργα και τις προμήθειες

«Τον μυριετή χρόνον αθλεύσω» Αιώνες αμέτρητους θα υπομένω (1) Το μέτρο της κάθε μεταβολής είναι ο χρόνος, για τον οποίο εκτός από την απαραίτητη φιλοσοφική, γνωσιοθεωρητική του προσέγγιση, είναι αναγκαία η ελλόγιμη αντιμετώπισή του στο πρακτικό γίγνεσθαι, ώστε να επιτυγχάνονται τα βέλτιστα αποτελέσματα.

Η εξέλιξη των περισσότερων εκτελούμενων μεγάλων δημόσιων έργων και προμηθειών χαρακτηρίζεται από υπέρμετρη βραδύτητα, καταλήγοντας σε παρωδία του χρόνου ολοκλήρωσής τους ως προς τις αρχικά τιθέμενες προθεσμίες. Η χρονική ανακολουθία εξέλιξης των έργων αντικατοπτρίζει και όλες τις συνυπάρχουσες, μη εξεταζόμενες εδώ, παθογένειες ανορθολογικής διαχείρισης (ατελείς μελέτες, ολιγοπωλιακές καταστάσεις κ.λπ.).

Αναφέρεται ενδεικτικά ένα απάνθισμα καθυστερήσεων:

Το Μετρό Θεσσαλονίκης, από το 2012 πρόσφατα μετατέθηκε στο 2016-2017.

Ο αυτοκινητόδρομος Τρίπολης - Καλαμάτας είναι πλέον λειτουργικός έπειτα από διάφορα κοινοτικά πλαίσια και τελική παραχώρηση σε ιδιωτική κοινοπραξία.

Η προμήθεια 175 υδροφόρων οχημάτων πυρόσβεσης, με αρχική εγκεκριμένη προθεσμία από την Ε.Ε. το 2007, δεν ολοκληρώθηκε εγκαίρως πριν από τις καταστροφικές πυρκαγιές.

Η μη έγκαιρη κατασκευή προστατευτικού φράχτη στις οδικές αρτηρίες της Εγνατίας οδού σε περιοχές που ενδημεί η αρκούδα Ursus Arctos, είχε αποτέλεσμα δεκάδες θανάτους αυτής και σοβαρά τροχαία ατυχήματα.

Οποιος κατά το παρελθόν υποστήριζε ότι πρέπει τα έργα να σχεδιάζονται και να ολοκληρώνονται αν όχι εντός της ταχθείσας προθεσμίας, αλλά με κάποιες λόγω αντικειμενικών δυσκολιών (αρχαιολογικές εργασίες, καιρικές συνθήκες κ.λπ.) θεμιτές και όχι υπέρμετρες -όπως τα τελευταία χρόνια- αποκλίσεις, χαρακτηριζόταν γραφικός, αφού οι χρηματορροές ήταν απρόσκοπτες και αρκούσε απλώς η διάχυση του χρήματος στην αγορά.

Σήμερα τα περιθώρια του παρελθόντος δεν υπάρχουν, επομένως η εγχάραξη μιας νέας πολιτικής στα έργα και τις προμήθειες είναι αναγκαία.

Η διαδικασία έγκρισης - παρακολούθησης των έργων από έναν εσμό αλληλοεμπλεκομένων (σύμβουλοι οργάνωσης υπηρεσιών, σύμβουλοι μελετών-κατασκευών, διαχειριστικές, ελεγκτικές, αρχές, ειδικές υπηρεσίες κ.λπ.) οδηγεί την εφαρμογή των χρονοδιαγραμμάτων σε αχρονικότητα και απροσδιοριστία. Επιπλέον επείσακτες λογιστικές παράμετροι (λίστες ερωτηματολογίων, υπολογιστικά φύλλα excel, επιδίωξη όπως όπως απορροφήσεων κ.λπ.) κατισχύουν της τεχνοκρατικής αντιμετώπισης των έργων. Θα πρέπει να ελαχιστοποιηθεί η γραφειοκρατία με ενοποίηση των πολλαπλών υπηρεσιών σε αποκλειστικούς φορείς υλοποίησης των δράσεων και να τιθασευθούν οι οικονομίστικες αντιλήψεις που διέπουν την εκτέλεση των έργων.

Στους διαγωνισμούς ανάθεσης προμηθειών, όπου οι χρονικές καθυστερήσεις έγκεινται στις αλλεπάλληλες ενστάσεις και νομικές προσφυγές των συμμετεχόντων, θα πρέπει να θεσπιστούν άμεσες γνωμοδοτικές και νομικές διαδικασίες. Επίσης, για να μην υπάρχει κίνητρο καθυστερήσεων, να επαναπροσδιορίζεται μετά την τελεσιδικία το οικονομικό αντικείμενο στην περίπτωση που υπάρχει όφελος για το μειοδότη, από την εν τω μεταξύ απομείωση, λόγω παλαιότητας, της αξίας του προσφερόμενου είδους.

Η κύρια όμως αιτία των καθυστερήσεων είναι ο ατελής σχεδιασμός, προερχόμενος από την πολιτική βούληση. Η αποκλειστική ενσυνείδητη επιδίωξη υπηρέτησης του κοινωνικού συνόλου παραμερίζεται από την προσπόριση προσωπικού πολιτικού οφέλους και η εκάστοτε κομματική στρατηγική ταυτίζεται φαντασιακά με την εθνική. Ετσι προκρίνονται έργα βιτρίνας παραγκωνίζοντας καινοτόμες, αναπτυξιακές δράσεις, είτε επιδιώκονται μαξιμαλιστικοί στόχοι που αποφέρουν μεγαλύτερα πολιτικά οφέλη αντιστοιχώντας σε μεγαλύτερες εκλογικές πελατείες. Η εξαγγελία ενός οδικού έργου που εκτείνεται σε μεγαλύτερη έκταση απ' ό,τι θα καθόριζε ένας ρεαλιστικός προϋπολογισμός και μια λογική προθεσμία εκτέλεσής του, όπως επίσης η μεγιστοποίηση μιας προμήθειας, δημιουργούν προσδοκίες που μεταφράζονται σε κέρδη στις κάλπες.

Το αποτέλεσμα είναι τα έργα να μένουν ημιτελή λόγω αδυναμίας χρηματοδότησής τους, να απαιτούνται επάλληλες εργολαβίες (η τελική εργολαβία μάλιστα αποκαλείται «εργολαβία-σκούπα»), να προκαλούνται ατυχήματα, αναστάτωση των περιοίκων και επιχειρήσεων, περιβαλλοντικές παρενέργειες και εν κατακλείδι να καθυστερείται ο εκσυγχρονισμός της χώρας.

Σύμφωνα με τον Σοπενχάουερ «η νόηση δεν εισχωρεί στο μυστικό εργαστήρι των αποφάσεων της θέλησης», είναι επιτακτικό όμως να συμβεί το αντίθετο και να υπάρξει ρήξη σε σχέση με τις πολιτικές τού παρελθόντος, ώστε να ισχύει το αυτονόητο, δηλαδή τα έργα να αποδίδονται στο λογικά προσδόκιμο χρόνο, προς άμεσο όφελος της κοινωνίας. Ακόμη και αν κανείς δεν έχει καταλήξει στην άποψη ότι οι πολιτικοί κατέχονται από «αναφυλαξία ατομικότητας» (2) και δεν έχουν τη βούληση να βελτιώσουν το καθεστώς των υπέρμετρων καθυστερήσεων, η συνέχιση της σημερινής κατάστασης θα μπορούσε να οδηγήσει στο υποθετικό συμπέρασμα, ότι αυτή η μη βούληση, είναι ενσυνείδητη.

1.Αισχύλου «Προμηθέας δεσμώτης».

2.Ν. Καρούζος (ποιητής).

ΑΡΘΡΟ Του ΝΙΚΟΥ ΠΑΛΙΑΤΣΕΑ

enet.gr

Νέες τιμές θέρμανσης καθημερινά στο thermansi.b2green.gr

B2Green
By B2Green.gr 19:51, 01/01/2014

Σχόλια χρηστών

Knauf
B2Green.gr Εγγραφή Newsletter
Ashrae Hellenic Chapter
ΚΑΠΕ EnergyHUBforALL
Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου

Institute of Zero Energy Buildings