Κλιματική αλλαγή: Σιγά μην...αλλάξω!

Κλιματική αλλαγή: Σιγά μην...αλλάξω!

Thermogas

Η συζήτηση για το κλίμα έχει ανάψει για τα καλά σε ολόκληρο τον πλανήτη. Μεταξύ μας, βοήθησε και το καλοκαίρι που οι άνθρωποι χαίρονται την ύπαιθρο και φυσικά ευαισθητοποιούνται περισσότερο. Ευαισθητοποιήθηκαν όμως και οι Υπουργοί Γεωργίας της ΕΕ που συνεδρίασαν για το θέμα αυτό. Οι προφανείς λόγοι της αντίδρασής τους είναι ότι πρέπει να δείξουν αντανακλαστικά στις ευαισθησίες του κόσμου που τους ψηφίζει αλλά και στις λεγόμενες αγορές, αφού οι καύσωνες, οι πλημμύρες, οι ξηρασίες, αυξομειώνουν τις παραγωγές βασικών προϊόντων που διαπραγματεύονται στα παγκόσμια χρηματιστήρια. Συνέπεσε μάλιστα και με την Φινλανδική προεδρία που ως γνωστό οι Σκανδιναβοί... είναι πράσινοι.

Υπάρχουν όμως και άλλοι λιγότερο προφανείς λόγοι: η γεωργία είναι πολύ σημαντικό κομμάτι του προβλήματος και της λύσης ταυτόχρονα. Το έδαφος και τα πολυετή φυτά και δένδρα, είναι πρώτης τάξεως αποθήκες διοξειδίου του άνθρακα. Δεσμεύεται λοιπόν στο έδαφος και μέρος του ξαναποκαλύπτεται με την κατεργασία της γης. Άρα λοιπόν οι σύγχρονες τεχνικές μειωμένης κατεργασίας του εδάφους ή ακόμη και ακαλλιεργησίας εμφανίζονται σαν μια αποτελεσματική, γρήγορη και λίγο δαπανηρή λύση αποθήκευσης. Διοξείδιο του άνθρακα δεσμεύεται όμως και στους κορμούς των πολυετών φυτών και δένδρων και αποδίδεται πάλι στην ατμόσφαιρα με την καύση τους. Αρα τα δένδρα που ξυλεύονται για καύσιμη ύλη εμφανίζονται σαν "ουδέτερα" αναφορικά με το διοξείδιο, αλλά μας έχει μείνει η θερμότητα ή θετικά όταν οδηγούνται σε άλλες μορφές κατεργασίας.

Για να πάρει λοιπόν μπρος ο ενάρετος αυτός κύκλος χρειάζεται μια συντονισμένη προσπάθεια από πολλούς συντελεστές, μεταξύ των οποίων και οι καλλιεργητές της γης. Κι εδώ φαίνεται ότι εμφανίζονται τα προβλήματα. Υπάρχει ένα κακό προηγούμενο με την συμμετοχή του συνόλου των Ευρωπαίων αγροτών στην περιβαλλοντική προστασία τα προηγούμενα χρόνια. Όταν πριν 10-15 χρόνια έγιναν στη μόδα τα βιοκαύσιμα και κλήθηκαν οι αγρότες να καλλιεργήσουν τις σχετικές καλλιέργειες, το βρήκαν ...πιο εύκολο και ξεκούραστο από την καλλιέργεια λαχανικών και άλλων απαιτητικών προϊόντων με αυστηρές προδιαγραφές και αρκετή χειρωνακτική δουλειά. Αργότερα που άρχισαν οι πρώτες αντιρρήσεις για την αποτελεσματικότητα των βιοκαυσίμων και όλοι είπαν "σιγά για λίγο, κάντε κράτει να το ξανασκεφτούμε" οι αγρότες έφεραν αντίρρηση. Βολεύτηκαν μια χαρά και που να ξεβολεύονται τώρα!

Αυτό το προηγούμενο είναι νωπό στις μνήμες όσων ασχολούνται με τα σχετικά θέματα και γι' αυτό αν προσέξατε, στις δηλώσεις τους οι επίσημοι, έλεγε τι έλεγε ο καθένας, αλλά δεν παρέλειπε να τονίσει ότι η γη και οι αγρότες είναι πρωτίστως για την παραγωγή τροφής. "Άσε σου λέει μην το γυρίσουν στην ακαλλιεργησία και στα δένδρα για τον άνθρακα και πάνε οι τιμές των τροφίμων στον θεό!"

Μέχρι λοιπόν και η Ελληνική αντιπροσωπία βγήκε και είπε για την σπουδαιότητα του θέματος και ότι εμείς κάνουμε ήδη δράσεις προς την κατεύθυνση αυτή (sic). Παραμύθια της Χαλιμάς!!! Εάν πραγματικά η πολιτεία είχε βάλει το θέμα σε προτεραιότητα θα έκανε τρία τουλάχιστον πράγματα: Ένα, θα είχε με κάποιον τρόπο μελετήσει και προωθήσει το θέμα της μειωμένης κατεργασίας του εδάφους. Αντίθετα, ακόμη επιδοτεί βαριά αλέτρια και άλλα σχετικά εργαλεία και είμαι βέβαιος εάν κάποιος πάει και τους ζητήσει χρήματα για σύγχρονα εργαλεία πχ ζιζανιοκτονίας ή μειωμένης κατεργασίας θα τον κοιτάνε σαν Αρειανό όταν ακούσουν τις τιμές! Σαν να βλέπω μπροστά στα μάτια μου την απάντηση των γραφειοκρατών:"πάρε ένα καλλιεργητή (σ.σ. μηχάνημα που ξεριζώνει τα χόρτα αλλά αναμοχλεύει πολύ το έδαφος) παιδάκι μου να κάνεις τη δουλειά σου κι άστα αυτά! Δεύτερον θα είχε προκηρύξει το μέτρο δάσωσης αγροτικών γαιών από το σχετικό Κοινοτικό Πρόγραμμα, όχι όπως παλαιότερα σαν μέτρο διανομής χρημάτων αλλά σαν επιδεικτική ενέργεια ώστε να παρακινηθούν και άλλοι. Αντ' αυτού το μέτρο αυτό κάπου ξεκουράζεται και προκηρύσσονται τα γνωστά και κλασικά μέτρα. Τρίτον θα είχε ξεκινήσει μια προσπάθεια εκπαίδευσης και ενημέρωσης των αγροτών στα σχετικά θέματα, που είναι ίσως και το σημαντικότερο όλων.

Είπαμε λοιπόν για τον καλό ρόλο της γεωργίας αλλά υπάρχει και ο άλλος, ο κακός. Η παραγωγή τροφίμων σήμερα είναι μια εξαιρετικά ενεργοβόρα διαδικασία. Άρα για την παραγωγή τους παράγεται άφθονο διοξείδιο το οποίο πρέπει να μειωθεί. Και υπάρχουν πολλοί τρόποι.

Οι αγρότες μας έχουν μαύρα μεσάνυχτα για όλα αυτά τα θέματα. Την χρονική δε αυτή περίοδο βρίσκονται μάλιστα και χωρίς θεσμική εκπροσώπηση, αφού μετά την διάλυση των Ενώσεων Συνεταιρισμών και της ΠΑΣΕΓΕΣ, δεν υπάρχει θεσμοθετημένη και κυρίως αναγνωρίσιμη από τους αγρότες συγκροτημένη αντιπροσωπευτική οργάνωση. Άρα δεν υπάρχει η δυνατότητα να εκφραστεί μια ενιαία θέση στο πολύπλοκο και με σοβαρή τεχνοκρατική βάση θέμα. Επομένως το Υπουργείο θα αποφασίσει μόνο του (ή σχεδόν μόνο του) συνεπικουρούμενο από το αρμόδιο του Περιβάλλοντος το οποίο εμφανίζεται πάντα πιο διαβασμένο αλλά και πιο συνδικαλιστικό, αφού βάζει πάντα μπροστά τους μηχανικούς.

Θα λείπει αυτό που παλαιότερα λέγαμε "νομιμοποιητική βάση" των αποφάσεων. Οι αγρότες ανημέρωτοι και στο έλεος της κρίσης, θα σταθμίσουν μόνο εάν τους συμφέρει οικονομικά μια στροφή προς αυτές τις πρακτικές, αγνοώντας ένα σωρό άλλες παραμέτρους όπως διαδοχής τους στη δουλειά, απομόνωση από την αγορά και την επικοινωνία με τους καταναλωτές και το αστικό κομμάτι της κοινωνίας, με την υποχώρηση της συλλογικής τους δύναμης στο πολιτικό γίγνεσθαι.

Δεν παρακολουθώ από κοντά τις ευρωπαϊκές εξελίξεις σε επίπεδο λόμπι προς την Επιτροπή, αλλά από τις λίγες ανακοινώσεις φοβάμαι ότι και οι Ευρωπαίοι συνάδελφοι δεν διαπνέονται από ιδιαίτερα σύγχρονες αντιλήψεις. Αποδεχόμενοι ότι η περιβαλλοντική προστασία έχει κόστος ζητούν να υπάρχουν κλιματικά κριτήρια στις εισαγωγές από τρίτες χώρες. Η αντίληψη αυτή είναι απολύτως σωστή αλλά μου ακούγεται ελαφρώς παλαιάς κοπής, τότε που ψάχναμε έξυπνους τρόπους να αποκλείσουμε τις εισαγωγές από την Ιαπωνία αρχικά και την υπόλοιπη Ασία αργότερα. Το τι καταφέραμε το βλέπουμε παντού γύρω μας...

Το βασικό αίτημα πρέπει να είναι "μαζί με τους αγρότες για μια λύση στο πρόβλημα του κλίματος". Χρειαζόμαστε καινούργια μηχανήματα, καινούργια λιπάσματα, μέτρα αναδασμού και αναδιανομή της γης, διαφορετικό τρόπο οργάνωσης της παραγωγής κι ένα σωρό άλλα πράγματα. Ελάχιστα από αυτά μπορούν να τα φέρουν σε πέρας οι αγρότες μόνοι τους. Χρειάζονται επιστήμονες να σχεδιάσουν νέα μηχανήματα διαφορετικής αντίληψης από τα σημερινά, όπως αυτά της στοχευμένης ζιζανιοκτονίας που βλέπω κάθε πρωί σε βίντεο πριν πάω για δουλειά: θαύματα της μηχανικής, ξετρυπώνουν το ζιζάνιο δίπλα στο καλλιεργούμενο φυτό και το καταστρέφουν!!! Χρειάζεται ακμάζουσα και σύγχρονη βιομηχανία να μας φτιάξει αυτά τα νέας γενιάς μηχανήματα. Υπάρχει τελευταία μια στροφή προς την κατεύθυνση αυτή αλλά με γνώμονα την μείωση του κόστους παραγωγής, καμία αναφορά σε περιβαλλοντικά θέματα. Χρειάζεται χρηματοοικονομικός και κυρίως ασφαλιστικός τομέας προσαρμοσμένος στις νέες αυτές συνθήκες. Χρειάζονται δάσκαλοι να αποδείξουν ότι όσα κάνουμε σήμερα έχουν σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και πρέπει να αλλάξουν. Χρειάζονται ηγέτες να κατευθύνουν την όλη προσπάθεια και κυρίως να εξαργυρώσουν το νέο ρόλο των αγροτών στα πράγματα.

Η οικονομική κάλυψη των αγροτών στο νέο αυτό εγχείρημα δεν είναι αρκετή από μόνη της. Φυσικά και θα υπάρξει αλλά πρέπει να συνοδεύεται από ευρύτερα και έξυπνα μέτρα στήριξης του αγροτικού επαγγέλματος και της ζωής στην ύπαιθρο.

Από όλα αυτά δεν υπάρχει προς στιγμή τίποτα! Γιαυτό σας λέω, φοβάμαι όλα αυτά που θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα.

Η κλιματική αλλαγή κρύβει αναμφισβήτητα απειλές για τον πρωτογενή τομέα. Αλλά όλοι εσείς που βγάζετε το ψωμί σας μαχόμενοι, έχετε μάθει ότι οι ευκαιρίες κρύβονται στις απειλές. Έτσι δεν είναι?

Επί του πιεστηρίου: Στην Ολλανδία, οι αγρότες βγήκαν με 2.000 τρακτέρ στους δρόμους να διαμαρτυρηθούν πρώτον ότι φορτώνονται ένα σωρό βάρη στην άσκηση του επαγγέλματός τους με πρόφαση το κλίμα και δεύτερον ότι υπάρχει εσφαλμένη εικόνα για αυτούς στον αστικό πληθυσμό και στα κέντρα αποφάσεων.

Δημήτρης Αντωνόπουλος, Αγροτοοικονομολόγος Msc - Παραγωγός Κελυφωτού Φιστικιού

capital.gr

Δωρεάν προσφορές από τους εξειδικευμένους επαγγελματίες του Run My Project by B2Green

B2Green
By B2Green.gr 08:38, 22/11/2019
Bravo Awards 2019
ΕΛΙΠΥΚΑ - 1ο Συνέδριο Πυροπροστασίας Κατασκευών
Climatherm Energy 2020»
Verde.Tec 2020»
Energy Commodities 2020»
B2Green.gr Εγγραφή Newsletter

Επίσημοι Υποστηρικτές Των:

Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών
Ashrae Hellenic Chapter
Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου
Association of Energy Engineers - Ελληνικό Παράρτημα
Institute of Zero Energy Buildings
Πανελλήνιος Σύλλογος Πιστοποιημένων Ενεργειακών Επιθεωρητών - ΠΣΥΠΕΝΕΠ
Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εταιριών Μόνωσης - ΠΣΕΜ
Ένωση Βιομηχανιών Ηλιακής Ενέργειας - ΕΒΗΕ
Πανελλήνιος Σύνδεσμος Διογκωμένης Πολυστερίνης - ΠΑ.ΣΥ.ΔΙ.Π.
Πανελλήνια Ομοσπονδία Εμπόρων & Βιοτεχνών Υαλοπινάκων - ΠΟΕΒΥ
Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Αλουμινίου - ΣΕΚΑ
Πανελλήνιος Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Προστασίας Περιβάλλοντος - ΠΑΣΕΠΠΕ
ΠΟΒΑΣ
ΚΑΠΕ EnergyHUBforALL