Main Menu

εξοικονόμηση - ενέργεια - ΑΠΕ - θέρμανση - δόμηση - περιβάλλον
ενημέρωση - business - τεχνολογία - οδηγός αγοράς


ΠΡΟΣΟΧΗ: Η ροή ενημέρωσης του B2Green έχει μεταφερθεί στο news.B2Green.gr

Εξοικονομώ-Αυτονομώ με Europa

Γ. Μανιάτης: Για μια νέα «Επιχείρηση Πολεοδομικής Ανασυγκρότησης – ΕΠΑ21» • Έξυπνες Πόλεις

Γ. Μανιάτης: Για μια νέα «Επιχείρηση Πολεοδομικής Ανασυγκρότησης – ΕΠΑ21» • Έξυπνες Πόλεις

Civiltech

Από τον καθ. Γιάννη Μανιάτη, Πανεπιστήμιο Πειραιά
πρ. Υπουργό Ενέργειας, Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής
(Το κείμενο στηρίζεται στη μελέτη της διαΝΕΟσις «Πράσινη Ανάπτυξη: η απάντηση στην περιβαλλοντική κρίση»)

Η εμπειρία της Covid-19 μάς επιβάλει να σχεδιάσουμε την επιστροφή των πόλεων πίσω στον πολίτη, για να «ξαναονειρευτούμε» τις πόλεις μας, πιο βιώσιμες, πιο έξυπνες, πιο όμορφες αρχιτεκτονικά και πολεοδομικά. Εκτός των άλλων, οι πόλεις αποτελούν το ιδανικό πεδίο εφαρμογής της «έξυπνης δημοκρατίας», όπου μπορούν εκατομμύρια παθητικοί καταναλωτές ενέργειας, η οποία παράγεται από λίγες και ισχυρές ενεργειακές μονάδες, να μετασχηματιστούν σε ενεργειακούς αυτο-παραγωγούς-καταναλωτές (prosumers), με εγκατάσταση εκατομμύριων μικρών αποκεντρωμένων μονάδων ΑΠΕ, σε συνδυασμό με έξυπνα δίκτυα κατανομής και σύγχρονες μονάδες αποθήκευσης. Με σαφή στροφή σε Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και απόδοση των κέντρων πόλεων σε πεζούς και ποδηλάτες. 

Η πανδημία έχει ήδη αναδείξει σημαντικές μεταβολές στη λειτουργία των πόλεων, κυρίως λόγω αύξησης της τηλεργασίας διεθνώς από 10% το 2015 σε 40-50% σήμερα. Οι συνέπειες είναι πλέον ορατές: μειωμένες απαιτήσεις σε χώρους γραφείων, δραστικές μειώσεις των μετακινήσεων, απομάκρυνση γραφείων επιχειρήσεων από τα κέντρα πόλεων και μεταφορά τους σε προάστια, αναπροσαρμογές της κυκλοφοριακής σπουδαιότητας και των τιμών ακινήτων σε σημαντικές οδικές αρτηρίες, εσωτερικές αναδιαρθρώσεις κατοικιών για εξυπηρέτηση της τηλεργασίας κ.ά. Ουσιαστικά αναδιατάσσονται οι βασικές αστικές λειτουργίες σε χώρους εργασίας, χώρους κατοικίας, συγκοινωνιακές υποδομές. Νέες συνθήκες δημιουργούνται για τα συμπαγή κέντρα πόλεων λόγω μειώσεων των τιμών ακινήτων, μεταφοράς δραστηριοτήτων στην περιφέρεια, κ.ά. που όμως συνεχίζουν να αποτελούν συντελεστές βιώσιμης αστικής ανάπτυξης, με μειωμένο ενεργειακό/περιβαλλοντικό αποτύπωμα, λόγω οικονομιών κλίμακας.  

Το μέγεθος και το παραγόμενο προϊόν των πόλεων, φτάνει πλέον στο ίδιο επίπεδο με εκείνο μικρών κρατών. Σήμερα, 600 αστικά κέντρα παράγουν το 60% του παγκόσμιου ΑΕΠ, ενώ η συγκέντρωση πληθυσμού στα μεγάλα αστικά κέντρα γίνεται με ρυθμό 180.000 ατόμων ημερησίως

Οι βιώσιμες πόλεις είναι παράγοντες-κλειδιά στην προσπάθεια για μια ανάπτυξη έξυπνη, κυκλική και χωρίς κοινωνικούς και χωρικούς αποκλεισμούς. “Η έξυπνη πόλη γίνεται πόλη που αισθάνεται”.

Η δημιουργία όμορφων, φιλικών και οικολογικών πόλεων, είναι μια συνολική εθνική στρατηγική για τη μετατροπή της οικονομικής κρίσης σε αναπτυξιακή ευκαιρία. Η αισθητική είναι κι αυτή ένα ζητούμενο, καθώς η αισθητική των πόλεων δεν είναι πια μια ουτοπία της τέχνης και της επιστήμης

Έχουμε αποδεχθεί πλέον ότι «Οι πόλεις γεννήθηκαν για τους ανθρώπους, γερνούν με τους ανθρώπους και αναγεννώνται από τους ανθρώπους». Η πολιτιστική κληρονομιά, η ιστορία των ανθρώπων της κάθε πόλης, αποτελούν βασικές παραμέτρους για την αισθητική και την ανάπτυξή τους.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο πόλεων, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μπορούμε να εξοικονομήσουμε έως και 40% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας μέχρι το 2030, ενώ ιδιαίτερα στον οικιακό τομέα, το ποσοστό αυτό μπορεί να εκτοξευτεί στο 61%.  Η εξοικονόμηση αυτή θα αποφέρει μέχρι και 240 δισ. ευρώ το χρόνο, ενώ μπορεί να δημιουργήσει πάνω από 2.000.000 νέες θέσεις εργασίας μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια.

Ένα ευρύ, εμπροσθοβαρές, φιλόδοξο, εθνικό πρόγραμμα για όλες τις πόλεις της χώρας, επιβάλλεται να εφαρμοστεί με συνέπεια. Για πόλεις έξυπνες, όμορφες, βιώσιμες, ελκυστικές για καθημερινή διαβίωση, επιχειρηματικότητα, αστικό τουρισμό. Με ελαχιστοποίηση των ενεργειακών καταναλώσεων, βιώσιμη αστική κινητικότητα, ψηφιακή τοπική διακυβέρνηση και εξυπηρέτηση πολιτών, στήριξη των αδύναμων.

Επιπλέον, οι έξυπνες πόλεις είναι αντικειμενικά περισσότερο ανθεκτικές (resilient) σε περιπτώσεις πλημμυρών, σεισμών, πυρκαγιών, πανδημιών και ευρύτερα ακραίων φαινομένων, που λόγω κλιματικής κρίσης εμφανίζονται συχνότερα και με μεγαλύτερη ένταση. 

Το 70% του πληθυσμού της Ελλάδας, ζει σε αστικά κέντρα. Τα τελευταία χρόνια συζητούνται οι «έξυπνες πόλεις - smart cities», κατά το ανάλογο της ευρωπαϊκής και διεθνούς εμπειρίας. Με τον όρο αυτό, εννοείται ένα αστικό σύμπλεγμα, στο οποίο με χρήση του Internet of Things και ειδικών δεκτών, συλλέγονται και διαχειρίζονται ψηφιακά, στοιχεία για εξυπηρέτηση πολιτών, τοπική διακυβέρνηση, ρύθμιση της κυκλοφορίας, διαχείριση ενέργειας, δικτύων κοινής ωφέλειας, νερού, απορριμμάτων, υπηρεσιών υγείας και ασφάλειας, κ.ά.

Στην Ελλάδα όμως, με τα επιπλέον τεράστια προβλήματα αστικού περιβάλλοντος, έχουμε ανάγκη από πόλεις-αστικά συγκροτήματα που να είναι όχι μόνο «έξυπνες», αλλά επιπλέον, «όμορφες» πολεοδομικά και αρχιτεκτονικά και «φιλικές» προς τον άνθρωπο, με ενίσχυση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, της πεζοπορίας και του ποδηλάτου, με επιχειρηματικές και λειτουργικές συνθήκες ασφάλειας, κ.ά.

Στον βαθμό που αρχίζουν να διαμορφώνονται λόγω πανδημίας σε μόνιμο επίπεδο νέες συνθήκες αστικών λειτουργιών, διανοίγονται και νέες προοπτικές ανάπτυξης για τους εκατοντάδες οικισμούς της χώρας κάτω των 2.000 κατοίκων, αρκετοί από τους οποίους χρειάζονται (επαν)οριοθέτηση των ορίων τους. Η προοπτική αυτή, πρέπει να αντιμετωπιστεί με εξαιρετική υπευθυνότητα, δεδομένου ότι μπορεί να καλύψει νέες αστικές ανάγκες και ταυτόχρονα, να δώσει νέα πνοή σε μικρούς οικισμούς.

Έτσι, η αντίστοιχη ελληνική στρατηγική, πρέπει να είναι ουσιαστικά μια σύγχρονη, έξυπνη και πράσινη «Νέα Επιχείρηση Πολεοδομικής Ανασυγκρότησης - ΕΠΑ του 21ου Αιώνα - ΕΠΑ21».

Στη «Νέα ΕΠΑ του 21ου Αιώνα», ξεκινά κανείς με τα έξυπνα δίκτυα, τα έξυπνα κτήρια και κορυφώνει και ολοκληρώνει με την έξυπνη πόλη, που ενσωματώνει στο σύνολο των λειτουργιών της τις σύγχρονες τηλεπικοινωνιακές και πληροφοριακές εφαρμογές και εξελίξεις. Επιπλέον όμως, εφαρμόζονται τέσσερις σύγχρονες, νομοθετημένες ήδη από το 2014 (Ν.4269/2014, όπως κάθε φορά ισχύει), πολεοδομικές παρεμβάσεις:

  • Εφαρμογή της πρόβλεψης για Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, όπου υλοποιούνται πολεοδομικές επεμβάσεις όχι στο σύνολο του αστικού συγκροτήματος, αλλά στις περιοχές ακριβώς στις οποίες εντοπίζονται ειδικές ανάγκες. Με τις νεότερες νομοθετικές προβλέψεις έχει δρομολογηθεί εκτεταμένο πρόγραμμα αστικών παρεμβάσεων, προϋπολογισμού €200 εκατ., με αξιοποίηση του εργαλείου των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, σύμφωνα με το οποίο από ένα σύνολο 330 δήμων πρόκειται να ενταχθούν οι 208 για 627 Δημοτικές Ενότητες (σε σύνολο 1.044). Ο νέος αστικός σχεδιασμός πρέπει να περιλαμβάνει και ειδικές ρυθμίσεις αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης, όπως ενδεικτικά: διαμορφώσεις με εφαρμογή ψυχρών υλικών, σταδιακή κατάργηση εναέριων καλωδιώσεων, αναμόρφωση όψεων κτηρίων, πράσινες στέγες και πράσινους τοίχους, κ.ά. 
  • Υλοποίηση του έργου των «Θεσμικών Γραμμών» και του Εθνικού Μητρώου Θεσμικών Χωρικών Δεδομένων για ενιαιοποίηση σε κοινό ψηφιακό αρχείο ενός Geographic Information System - G.I.S., όλων των γραμμών περιεχομένου πολεοδομικού, αρχιτεκτονικού, κτηματολογικού, αρχαιολογικού, πολιτιστικού, περιβαλλοντικού, χρήσεων γης, δασικού, οικοτόπων-Natura 2000, υδατορεμάτων, παραδοσιακών οικισμών, κ.ά., ώστε σε real time απεικόνιση να εντοπίζονται, απεικονίζονται χαρτογραφικά και κυρίως να απαντώνται τεκμηριωμένα, όλα τα ερωτήματα «που μπορώ να κάνω, τι», για κάθε είδους δράση επενδυτική, αυτοδιοικητική, λειτουργική, συγκοινωνιακή, κ.ά.
  • Εφαρμογή στα μεγάλα αστικά συγκροτήματα της χώρας άνω των 50.000 κατοίκων, της πρόβλεψης για Σχέδια Ολοκληρωμένης Αστικής Παρέμβασης - ΣΟΑΠ,  κατά το ανάλογο του κέντρου της Αθήνας, που, με τη συνεργασία υπουργείου Περιβάλλοντος και δήμου Αθηναίων, για πρώτη φορά εφαρμόστηκε το 2014-2015 (ΚΥΑ 1397/13-01-2015) για την ολοκληρωμένη πολεοδομική, οικονομική, περιβαλλοντική, κοινωνική, λειτουργική και κυκλοφοριακή αναβάθμισή του. Ανάλογες δράσεις είχαν δρομολογηθεί για τη Θεσσαλονίκη, τον Πειραιά, τη Δυτική Αττική και την Πάτρα. Στόχος είναι η συνθετική και όχι αποσπασματική αντιμετώπιση όλων των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα σύγχρονα αστικά κέντρα, έτσι ώστε να γίνουν «όμορφα και φιλικά»

Αξιοποίηση των ειδικών μέτρων που είχαν προβλεφθεί σε Σχέδιο Νόμου, για την αξιοποίηση των εγκαταλελειμμένων κτηρίων στα κέντρα των πόλεων. Σε όλες τις πόλεις της χώρας απαιτείται, σε συνεργασία με την αυτοδιοίκηση, να υπάρξει ειδικό πρόγραμμα ανάδειξης, προστασίας και αξιοποίησης των διατηρητέων ακινήτων. Η Παγκόσμια Τράπεζα χαρακτηρίζει αυτό το κτηριακό απόθεμα ως «Οικονομία της Μοναδικότητας», που προσφέρει πολλαπλά οφέλη, δημιουργεί θέσεις απασχόλησης και ενδυναμώνει τις τοπικές οικονομίες. Οι νέες προσεγγίσεις στοχεύουν, αντί για τη συνήθη προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσω της απομόνωσης, να την καταστήσουν δημιουργικό και λειτουργικό μέρος των τοπικών κοινωνιών και οικονομιών. Ειδικά για το κέντρο της Αθήνας, εκπονήθηκε το 2014 σε συνεργασία με τον δήμο Αθηναίων ειδική μελέτη για τα 1.800 εγκαταλελειμμένα κτήρια, πολλά από τα οποία είναι διατηρητέα, έτσι ώστε είτε να αξιοποιηθούν μέσα από ισχυρά οικονομικά κίνητρα από τους ιδιοκτήτες τους, είτε να αποδοθούν στο κοινωνικό σύνολο και να αναβαθμίσουν το πολιτιστικό κτηριακό απόθεμα της πρωτεύουσας. Ανάλογες δράσεις είναι αναγκαίες σε όλα τα ιστορικά κέντρα των πόλεων της χώρας.

Το Νοέμβριο 2014, ολοκληρώσαμε, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, πλήρες νομοσχέδιο, με νομοθετικές ρυθμίσεις και εισηγητική έκθεση, για την οριστική αντιμετώπιση του ζητήματος των εγκαταλελειμένων κτιρίων. Το κείμενο αυτό, με τις αναγκαίες ασφαλώς βελτιώσεις, μπορεί να αξιοποιηθεί και σήμερα.

Το υπουργείο Πολιτισμού έχει κηρύξει ως νεότερα μνημεία 5.550 αστικά ακίνητα, από τα οποία 2.240 ανήκουν στο δημόσιο, στους ΟΤΑ, σε Ταμεία και Κληροδοτήματα. Ειδικά στον δήμο Αθηναίων υπάρχουν 690 ακίνητα, από τα οποία τα 300 είναι ιδιωτικά, ενώ σύμφωνα με τα αρχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος, μεγάλο μέρος των διατηρητέων βρίσκεται στην Αθήνα, με 550 στην Πλάκα, ενώ άλλα επιπλέον 500 βρίσκονται στις περιοχές Θησείο, Ψυρρή, Μεταξουργείο και Μετς.

Έχει προταθεί μια σειρά μέτρων για την αξιοποίηση των διατηρητέων, όπως π.χ. απλοποίηση εγκρίσεων μελετών, έκδοση Προεδρικού Διατάγματος για ειδικά κίνητρα σε ιδιοκτήτες, δημιουργία υπηρεσίας μιας στάσης, κ.ά. Θα πρέπει επίσης να εξεταστεί κατά προτεραιότητα η λειτουργία Ενιαίου Κεντρικού Συμβουλίου των υπουργείων Πολιτισμού και Περιβάλλοντος για τις απαιτούμενες γνωμοδοτήσεις σχετικά με τη χρήση, τις όψεις και τις εργασίες παρέμβασης. Επίσης κρίνεται σκόπιμη, κατά το ανάλογο των περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων, η συγκρότηση υπηρεσίας μιας στάσης στο υπουργείο Πολιτισμού για επενδύσεις δημοσίου συμφέροντος, όπου μετά από γνωμοδότηση του αρμόδιου συμβουλίου, με Υπουργική Απόφαση, να καθορίζονται από πλευράς Αρχαιολογίας, οι όροι και οι προϋποθέσεις υλοποίησης της επένδυσης. 

Ιδιαίτερα στις δεδομένες συνθήκες, απαιτείται ειδική επιπλέον κινητροδότηση για τα κτήρια αυτά, στο πλαίσιο του προγράμματος «Εξοικονομώ - Αυτονομώ», καθώς και των λοιπών διαθέσιμων χρηματοδοτικών σχημάτων.

Επιπλέον, ειδική πολιτική απαιτείται για την αξιοποίηση μεγάλων «εγκαταλελειμμένων» ακινήτων, όπως π.χ. τα υφιστάμενα στην οδό Πειραιώς, ώστε να επανακεφαλαιοποιείται η κρυμμένη αξία αυτών των ακινήτων και της ευρύτερης περιοχής. 

Οι Έξυπνες πόλεις 

Καθοριστικό εργαλείο στην κατεύθυνση ενσωμάτωσης καινοτομιών στις τοπικές λειτουργίες είναι η ανάπτυξη εφαρμογών Artificial Intelligence και Internet of Things, σε συνδυασμό με την εκτεταμένη οργάνωση Ενεργειακών Κοινοτήτων, με συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης. 

Για το σύνολο των περίπου 200 πόλεων και κωμοπόλεων της χώρας που μπορούν να ενταχθούν στη συνολική ευρωπαϊκή στρατηγική για «έξυπνες πόλεις και κοινότητες» (smart cities & communities), με την εξαίρεση των εφαρμογών αλλαγής οδοφωτισμού με φωτιστικά τύπου LED και των εφαρμογών εξοικονόμησης στα δίκτυα ύδρευσης και άρδευσης, που για μια μέση πόλη των 50.000 κατοίκων εκτιμώνται στα περίπου €8.000.000, με σημαντικό όμως κόστος να επωμίζεται ο ιδιωτικός τομέας στο πλαίσιο αντίστοιχων ενεργειακών ΣΔΙΤ, στις υπόλοιπες παρακάτω αναφερόμενες προτεραιότητες, το συνολικό κόστος για το μετασχηματισμό ολόκληρης της Ελλάδας σε μια «Ελλάδα των Έξυπνων Πόλεων». Για τις 200 πόλεις - κωμοπόλεις της χώρας το κόστος είναι της τάξης των €100.000.000. Σημειώνεται ότι σε αυτές τις εφαρμογές, η εθνική προστιθέμενη αξία ξεπερνά το 70%. 

Έτσι, παρά το γεγονός ότι η υλοποίηση μιας «έξυπνης, πράσινης, όμορφης, φιλικής πόλης» είναι κάθε φορά προσαρμοσμένη στις τοπικές ιδιαιτερότητες, υπάρχουν σε όλες τις περιπτώσεις οι ακόλουθες προτεραιότητες:

1) Λύσεις για καλύτερη διοίκηση, αποτελεσματικότερη δημοκρατία

α. Το πιο απλό είναι η «πλατφόρμα καταγραφής προβλημάτων της καθημερινότητας». Πρόκειται για εφαρμογές που διαθέτουν πλέον οι περισσότεροι δήμοι προκειμένου να μπορούν να καταγράφουν, αξιολογούν και βελτιώνουν τις υπηρεσίες τους. Η καταγραφή των αιτημάτων σε ψηφιακούς χάρτες βελτιώνει την αποδοτικότητα των υπηρεσιών, εξοικονομεί πόρους και προσδίδει πλεόνασμα εμπιστοσύνης στους δήμους, αφού ο δημότης αντιλαμβάνεται πως κάποιος ενδιαφέρεται γι’ αυτόν και το πρόβλημά του, ειδικά όταν η υπηρεσία συνοδεύεται από feedback.

β. Εφαρμογές για μικρές δημοσκοπήσεις. Με εφαρμογές που ζητούν τη γνώμη των πολιτών για διάφορα τρέχοντα ζητήματα των πόλεων (ποιοι δρόμοι θα κλείσουν στο πλαίσιο αλλαγών στην πόλη, ποια δομή να έχει το καλοκαιρινό πολιτιστικό πρόγραμμα, κ.ά.) ενισχύεται το «δέσιμο» των πολιτών με τον δήμο και τα τεκταινόμενα σε αυτόν.

γ. Διαφάνεια, προϋπολογισμοί σε real time και εύκολη αναζήτηση αποφάσεων συλλογικών οργάνων. Οι δημότες θα πρέπει να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή πού πηγαίνουν τα χρήματά τους αλλά και ποιες  αποφάσεις παίρνουν τα συλλογικά όργανα. Όσο πιο ξεκάθαρα είναι τα παραπάνω ανοιχτά δεδομένα, τόσο καλύτερη είναι η ποιότητα της τοπικής δημοκρατίας.

δ. Ηλεκτρονική διακυβέρνηση - γραφειοκρατία. Απολύτως απαραίτητη κρίνεται η ύπαρξη διαδικασιών μέσω ηλεκτρονικών υπηρεσιών για την απομακρυσμένη εξυπηρέτηση των δημοτών. Το gov.gr ήταν μία πρώτη νίκη του αυτονόητου, όμως χρειάζεται και συνέχεια. Εγγραφές παιδιών σε παιδικούς και βρεφικούς σταθμούς, διαδικασίες για voucher κλπ. είναι υπηρεσίες που φέτος για πρώτη φορά έγιναν αποκλειστικά ηλεκτρονικά, ο δρόμος που πρέπει να διανυθεί όμως είναι ακόμη μακρύς.

2) Λύσεις για την καθημερινότητα στις πόλεις

α. Έξυπνο παρκάρισμα. Σίγουρα το πιο έξυπνο παρκάρισμα είναι το μη παρκάρισμα και η χρήση ποδηλάτου ή άλλων ήπιων μορφών κυκλοφορίας στις πόλεις, παρόλα αυτά η ανάγκη θα συνεχίσει να υπάρχει. Για τον λόγο αυτό η ύπαρξη αισθητήρων (με αξιοποίηση του Internet of Things), μέσα από ειδικούς αλγόριθμους, προτείνει θέσεις σε κοντινά πάρκινγκ, είτε αυτά είναι σε στεγασμένους χώρους, είτε σε συστήματα ελεγχόμενης «παρά το κράσπεδο» στάθμευσης.

β. Φανάρια κυκλοφορίας. Η κίνηση στις πόλεις δεν είναι όλες τις ημέρες ίδια. Η κυκλοφοριακή ρύθμιση γίνεται πλέον με ευφυή συστήματα μεταφορών όπου μέσω βρόγχων ή καμερών, δίνεται προτεραιότητα στα ρεύματα που παρουσιάζουν περιοδική ή και περιστασιακή αύξηση (πρωινή είσοδος στην πόλη, ένα πολιτιστικό ή αθλητικό γεγονός). Ασφαλώς, ειδική μέριμνα μπορεί να δοθεί στη κίνηση των ΜΜΜ.

γ. Πληροφοριακές πινακίδες και εφαρμογές. Η ανάπτυξη ενός δικτύου πληροφοριακών πινακίδων και εφαρμογών στις πόλεις στο οποίο θα διαμοιράζονται άμεσα πληροφορίες για πιθανά προβλήματα, έργα, ατυχήματα, πορείες, κλπ., βοηθά αποφασιστικά την εύρυθμη λειτουργία των πόλεων, τη μείωση της κίνησης, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Όλα τα παραπάνω δημιουργούν την ανάγκη κατασκευής νέων σύγχρονων, γρήγορων ευρυζωνικών σταθερών και κινητών δικτύων. Το FTTH (fiber to the home) και τα δίκτυα πέμπτης γενιάς αλλά και δίκτυα για τη μετάδοση των χιλιάδων δεδομένων του ΙoΤ (LoRA, NBIOT, Wifi) πρέπει να ολοκληρωθούν το συντομότερο δυνατό, πιθανώς παράλληλα με την κατασκευή των εμβληματικών έργων ύδρευσης (ως προς τα δίκτυα οπτικών ινών) που μπορούν πλέον να χρηματοδοτηθούν.

3) Περιβάλλον - Πολιτική προστασία - Ενέργεια - Φυσικοί πόροι

α. Η αλλαγή του οδοφωτισμού με φωτιστικά τύπου LED δεν θεωρείται καν πλέον έξυπνη λύση, αλλά αυτονόητη, όπως και η αλλαγή του τρόπου ελέγχου του οδοφωτισμού, με σημαντικές εφαρμογές από Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα. Έτσι, αποφεύγεται η άνευ λόγου λειτουργία που προκαλείται από τη μη αλλαγή των χρονοδιακοπτών, ή από τη λανθασμένη λειτουργία των φωτοκυττάρων. Με την εξοικονόμηση που μπορεί να επιτευχθεί από την παραπάνω αλλαγή είναι εφικτή δυνητικά η χρηματοδότηση όλων των δράσεων που παρουσιάζονται στην ενότητα αυτή.

β. Εξοικονόμηση στα δίκτυα ύδρευσης και άρδευσης. Κατ’ αντιστοιχία με την εξοικονόμηση ενέργειας από τα LED μπορεί να επιτευχθεί τεράστια εξοικονόμηση σε φυσικούς πόρους και ενέργεια από τον περιορισμό των απωλειών στα δίκτυα ύδρευσης και άρδευσης. Όταν το ποσοστό απωλειών των δικτύων σήμερα κυμαίνεται στο 50%, γίνεται εύκολα αντιληπτό πως με έξυπνους ασύρματους μετρητές μπορούν να εντοπίζονται τα σημεία απωλειών και με ζωνοποίηση, εξαγωγή υδατικών ισοζυγίων και αντικατάσταση των δικτύων, να περιορίζονται ή και εξαλείφονται. Παράλληλα, εντοπίζονται άμεσα (μέσω machine learning) πιθανές διαρροές και μη φυσιολογικές καταναλώσεις, σε σπίτια και επιχειρήσεις, προλαμβάνοντας πιθανές καταστροφές. Θεωρείται αυτονόητη η αυτόματη και συνεχής ενημέρωση για την ποιότητα του πόσιμου νερού σε κοινή θέα στις σελίδες των πόλεων. Πρόκειται για προνομιακό χώρο για εφαρμογή ΣΔΙΤ.

γ. Έλεγχος στόλου, βελτιστοποίηση τροχιάς απορριμματοφόρων. Ο έλεγχος στόλου στα οχήματα των δήμων γίνεται για λόγους ασφάλειας και βελτιστοποίησης των διαδρομών των απορριμματοφόρων. Με ένα συνδυαστικό πρόγραμμα καταγραφής των διαδρομών και ζύγισης των απορριμμάτων, δήμοι έχουν καταφέρει να εξοικονομήσουν πάνω από 20% σε πόρους και ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο αξιοποιήθηκε σε άλλες υπηρεσίες για βελτίωση της καθαριότητας και του πρασίνου. Στις παραπάνω τεχνολογίες, μπορούν να «κουμπώσουν» και αισθητήρες σε κάδους, για ακόμη πιο έγκαιρη ειδοποίηση και αναδρομολόγηση τροχιών.

δ. Αισθητήρες για μέτρηση ατμοσφαιρικών ρύπων, Η/Μ ακτινοβολίας κλπ. Έξυπνη πόλη είναι μία πόλη η οποία φροντίζει για την ασφάλεια των δημοτών της. Με ένα δίκτυο αισθητήρων σε όλο το εύρος του αστικού και περιαστικού ιστού, μπορούν να παρουσιάζονται σε πραγματικό χρόνο μετρήσεις για μικροσωματίδια (εξαιρετικά χρήσιμη μέτρηση ειδικά κατά τους χειμερινούς μήνες), αλλά και για την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, η οποία διαχρονικά ανησυχεί τους πολίτες.

ε. Η πολιτική προστασία αποτελεί σημαντικό τμήμα της ασφάλειας των πολιτών, πολύ περισσότερο τώρα που τα φαινόμενα της κλιματικής κρίσης προσλαμβάνουν όλο και συχνότερα ακραίες μορφές, όπως π.χ. τα πλημμυρικά φαινόμενα ή οι πυρκαγιές. Με ανάπτυξη ευφυών συστημάτων πρόβλεψης τοπικών καιρικών συνθηκών και μοντέλα παροχής συστημάτων πληροφοριών έκτακτης ανάγκης, αναβαθμίζεται η ασφάλεια των πολιτών. Με αισθητήρες σε ποτάμια και ρέματα ή δάση μπορούμε να λάβουμε εγκαίρως πληροφορίες για επερχόμενες καταστροφές με στόχο είτε την αποτροπή, είτε την έγκαιρη ενημέρωση των κατοίκων. Παράλληλα, τέτοιοι αισθητήρες μπορούν να μετρούν την ποιότητα των υδάτων, σε ποτάμια και θαλάσσια συστήματα.

στ. Μέτρηση ενέργειας σε δημοτικά κτήρια και οδοφωτισμό. Το ενεργειακό κόστος είναι ένα από τα μεγαλύτερα στους ΟΤΑ της χώρας. Με σύγχρονες μετρητικές διατάξεις, μπορούν διαρκώς να μετρώνται οι καταναλώσεις σε ηλεκτρική ενέργεια ή και αέριο, να τίθενται αποδεκτά όρια χρήσης και αντίστοιχες πολιτικές, να συγκρίνονται καταναλώσεις και να περιορίζονται πιθανές σπατάλες. Τα παραπάνω, συνδυαζόμενα και με παραγωγή καθαρής ενέργειας από ΑΠΕ, μπορούν να βελτιώσουν το ενεργειακό αποτύπωμα όλων των ελληνικών πόλεων.

ζ. Κοινά δίκτυα και πρωτόκολλα για ηλεκτροκίνηση και φορτιστές. Η νέα εποχή και νέα αγορά της ηλεκτροκίνησης που δημιουργείται υποχρεώνει τις πόλεις να δημιουργήσουν κοινά πρωτόκολλα και εφαρμογές, έτσι ώστε ο πολίτης να μπορεί να φορτίσει με την ίδια ευκολία το ηλεκτρικό του όχημα σε οποιοδήποτε σημείο της χώρας. Η απαίτηση για την ύπαρξη πράσινων πιστοποιητικών προέλευσης θα δώσει επίσης το δικαίωμα στις πόλεις να μιλούν για πραγματικά οφέλη στο περιβάλλον, αφού απλώς η ηλεκτροκίνηση χωρίς την παράλληλη παραγωγή καθαρής ενέργειας δεν στηρίζει στην πραγματικότητα τον στόχο για ακόμη πιο βιώσιμες και περιβαλλοντικά ευαίσθητες πόλεις.

Η εθνική πρόκληση για μια ριζική αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος της χώρας, είναι μπροστά μας. Πρέπει να τα καταφέρουμε!

B2Green
By B2Green.gr 17:50, 10/11/2020

Δημοφιλέστερα άρθρα